SURYASIDDHANT
(Under the Project of content Generation with a view to develop E-Databank,
E-Learning and E-Sources of Sanskrit Text.)
Chief Director
Prof. Radha Vallabh Tripathi
Vice Chancellor
Director
Prof. Sarva Narayan Jha
Acting Principal, Rashtriya Sanskrit Sansthan, Lucknow Campus,
National Coordinator
Dr. Sukala Mukherjee
Project Officer
(RSKS, New Delhi)
Principal Investigator
Prof. Sarva Narayan Jha
Department Of Jyotish
Rashtriya Sanskrit Sansthan,
(Deemed University)
Lucknow Campus, Lucknow
ननु देवानां यथाहोरात्रमुक्तं तथा दैत्यानामहोरात्रं कथं नोक्तमित्यतस्तदुत्तरं वदन् देवासुरयोर्वर्षमाह-
सुरासुराणामन्योन्यमहोरात्रं विपर्ययात्।
तत्षष्टिं: षड्गुणा दिव्यं वर्षमासुरमेव च।।14।।
देवदैत्यानां बहुत्वाद्वहुवचनम्। अन्योऽन्यम् परस्परं विपर्ययात् व्यत्यासात्। अहोरात्रम्। अयमर्थ:। देवानां यद्दिनं तदसुराणां रात्रि:। देवानां या रात्रिस्तदसुराणां दिनम्।
दैत्यानां यद्दिनं तद्देवानां रात्रि:। दैत्यानां या रात्रिस्तद्देवानां दिनमिति । तथा च देवदैत्ययोर्दिनरात्र्योरेव व्यत्यासाद् भेदो न मानेनेति । तयोरहोरात्रस्यैक्याद् देवाहोरात्रमानकथनेनैव दैत्याहोरात्रमानमुक्तमिति भाव:।
युगकथनार्थं दिव्यवर्षं परिभाषया सुगममपि विशेषद्योतनार्थ प्रकारान्तरेणाह-तत्षष्टिरिति। दिव्याहोरात्रषष्टि: देवर्त्तुरूपा वर्षर्त्तुभि: षड्भिर्गुणिता दिव्यमासुरं दैत्यसम्बन्धि। च समुच्चये। तेन द्वयोरित्यर्थ:। वर्षम्।
एवकारस्तयोर्दिनरात्र्योर्भेद: स्यादिति मन्दशङकानिवारणार्थम्
।।14।।