-:Rashtriya Sanskrit Sansthan:-


SURYASIDDHANT

(Under the Project of content Generation with a view to develop E-Databank,
E-Learning and E-Sources of Sanskrit Text.)


Chief Director
Prof. Radha Vallabh Tripathi
Vice Chancellor

Director
Prof. Sarva Narayan Jha
Acting Principal, Rashtriya Sanskrit Sansthan, Lucknow Campus,


National Coordinator
Dr. Sukala Mukherjee
Project Officer
(RSKS, New Delhi)

Principal Investigator
Prof. Sarva Narayan Jha


Department Of Jyotish
Rashtriya Sanskrit Sansthan,
(Deemed University)
Lucknow Campus, Lucknow



सूर्यसिद्धान्त
चन्द्रग्रहणाधिकार:-4


सूर्यचन्द्रपातसाधनम्। Surya Chandra patasadhanam |

अथ पर्वान्ते सूर्यचन्द्रपातानां साधनमाह—

गतैष्यपर्वनाडीनां स्वफलेनोनसंयुतौ।
समलिप्तौ भवेतां तौ पातस्तात्कालिकोऽन्यथा।।8।।

तौ सूर्यचन्द्रौ गतैष्यपर्नाडीनां यत्कालिकौ सूर्यचन्द्रौ तत्कालाद्गता एष्या वा दर्शान्तपूर्णिमान्तान्यतरघटिकास्तासां स्वफलेन स्वगतिसम्बन्धेन यत् फलम्। इष्टनाडीगुणा भुक्ति: षष्ट्या भक्ता कलादिकम्। इति मध्याधिकारोक्तेन आनीतम्। तेन गतैष्यक्रमेणोनयुतौ तत्र समकलौ स्त:। यद्यपि समांविति वक्तुंयुक्तं तथाप्यन्यतिथ्यन्तीयसाधितौ ति द्योतनार्थं समकलावित्युक्तम्। पात: स्वगत्युत्पन्नफलेनान्यथा गतैष्यक्रमेण युतोनस्तात्कालिक: पर्वान्तकालिक: स्यात्। अत्रोपपत्तिश्चालनश्लोक:। तत्र तिथ्यन्ते भागान्तरत्वेन कलादिसाम्यम्। पातस्य चक्रशोधितत्वेनेतरग्रहवैपरीत्यम्।।8।।