।।श्रीगणेशाय नमः।।
श्रीमत्कल्याणवर्मसूरिविरचिता
सारावली

पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः

स्त्रीणां जन्मफलं तुल्यं पुंभिः सार्धं तदुच्यते।

विशेषस्तत्र यो दृष्टः कथ्यते विस्तरेण सः।।1।।

वैधव्यं निधने चिन्त्यं शरीरं जन्मलग्नतः(भाक्)।

सप्तमे पतिसौभाग्यं पञ्चमे प्रसवस्तथा।।2।।

प्रकृतिस्था लग्नेन्द्वोः समभे सच्छोलरूपाढ्या।

भूषणगुणैरुपेता शुभवीक्षितयोश्च युवतिः स्यात्।।3।।

पुरुषाकृतिशीलयुता दुःशीला दुखिता विषमराशौ।

क्रूरैर्वीक्षितयुतयोः पापा स्त्री स्याद्गुणैर्हीना।।4।।

लग्नेन्द्वोर्यो बलवास्त्रिंशांशेऽधिष्ठितोऽधिपैः फलं क्रमशः।

भूसुतभार्गवबोधनसुरगुरुमार्तण्डदेपभवैः।।5।।

कन्यैवारगृहे दुष्टा भौमत्रिंशांशके भवेत्।

कुचरित्रा तथा शौक्रे समाया बोधनेऽबला।।6।। 

जैवे साध्व्यर्कजे दासी ज्ञर्क्षे कौजे तु कापटी।

शौक्रे प्रकीर्णकामा च बौधे गुणवती भवेत्।।7।।

जैवे सती नौ क्लीबा दुष्टा कौजे सितर्क्षगे

शौक्रे ख्यातगुणा बौधे कलासु निपुणा मता।।8।।

जैवे गुणान्विता मन्दे पुनर्भू: चन्द्रर्भे ततः।

स्वच्छन्ता कथिता कौजे शौक्रे च कुलपांसना।।9।।

बौधे शिल्पान्विता नारी जैवे बहुगुणा स्मृता।

पतिघ्नी चार्कभे कौजे वाचाला भार्गवे सती।।10।।

बौधे पुंश्चेष्टिता जैवे राज्ञी मन्दे कुलच्युता।

कौजे बसुगुणार्यर्क्षे शौक्रे वाग्व्यसनी(हो. र. 10 अ. 719 पृ. चाप्यसती) तथा।।11।।

बौधे विज्ञानसंयुक्ता जैवे नैकगुणा स्मृता।

मन्दे चाल्परतिः प्रोक्ता दासी कौजे तथार्किभे।।12।।

सुप्रज्ञा च भदेच्छक्रे बुधे दुःस्था खला तथा।

जैवं पतिव्रता नित्यं मन्दे नीचानुसेविनी।।13।।

शुक्रासितौ यदि परस्परभागसंस्थौ

शौक्रे च दृष्टिपथगावदुये घटांशे।

स्त्रीणामतीव मदानग्निमदः(वह्निगदः) प्रवृद्धः(वृद्धिः)

स्त्रीभिः समं(शमं)च पुरुषाकृतिभिर्लभन्त(र्यभेत)।।14।।

शून्येऽस्ते कापुरुषो बलहीनः सौम्यदर्शनविहीने।

चरभे प्रवासशीलो भर्ता क्लीबो ज्ञमन्दयोश्च भवेत्।।15।।

उत्सृष्टा सूर्येस्ते कुजे च विधवा नवौढैव।

कन्यैवाशुभदृष्टे शनैश्चरे वृद्धतां याति।।16।।

अशुभे क्षीणेऽस्तगते त्यक्ता पत्या भवेदशुभदृष्टे।

क्रूरैर्विधवास्तगतैर्भवति पुनर्भूस्तया मिश्रैः।।17।।

अन्योन्यभागगतयोः सितकुजयोरन्यपुरुषसक्ता स्यात्।

द्यूने शिशिरकरः वा (गुतनये)स्याद्युवतिरनुज्ञया भर्तुः।।18।।

सौरागृहे तद्वच्छशिनि सशुक्रे विलग्नगे जाता।

मात्रा साकं कुलटा क्रूरग्रहवीक्षिते भवति।।19।।

द्यूने तु कुजनवांशे शनिना दृष्टं सरोगयोनिः स्त्री।

सद्भृगुभागे चारुश्रोणी पतिवल्लभा भवति।।20।।

द्युने वृद्धो मूर्खः सौरगृहे स्यान्नवांशके वाऽथ।

स्त्रीलोल: क्रोधपर: कुजभेऽथ नवांशके भर्ता।।21।।

शुक्रगृहेऽथ नवांशेऽतिरूपसौभाग्यसंयुक्तो भर्ता।

नैपुणविज्ञानयुतस्यथैव बौधेऽथवा नवांशे वा।।22।।

मदनार्तो मृदुचित्तः शशिभेऽथ नवांशक भर्ता।

गुरुसितभागेऽप्यथवा गुणवाव्नितेन्द्रियो भवति।।23।।

अतिकर्मकृदतितीक्ष्णो रविभेऽप्यथवांशके भवति भर्ता।

सप्तमभवनोपेतैर्नित्यं स्त्रीणां समवर्धार्यम्(धार्यः)।।24।।

र्इर्ष्यान्विता सुखपरा लग्ने सितचन्द्रयोबुर्धन्द्वोश्च।

सुखिता कलासु कुशला गुणशतहिता विनीता स्यात्।।25।।

शुक्रबुधयोर्विलग्ने रुचिरा सुभगा कलासु निपुणा च।

दास्यम्बरसौख्ययुता शुभेषु पापेषु विपरीता।।26।।

पापेऽष्टमे तु विधवा निधनाधिपतिर्नवांशके यस्य।

तस्य दशायां मरणं वाच्यं तस्याः शुभैर्द्वितीयस्थैः।।27।।

कन्यालिवृषभसिंहे शिशिरमयूखेऽल्पपुत्रा(पुत्रता तस्याः) स्यात्।

पुत्रभवने शुभयुते निरीक्ष‍िते वा तथैव स्यात्।।28।।

रिक्तं(रिक्तैर्बु) बुधेन्दुभृगुजै रविजे च मध्ये

शेषैर्बलेन सहितैर्विषमर्क्षलग्गे।

जाता भवेत्पुरुषिणी युवती सदैव

पुंशचेष्टिता विचरति प्रथिता च लोके।।29।।

क्रूरे जामित्रगते नवमे यदि खेचरो भवति नूनम्।

(प्रब्रज्य मावमे ग्रहसंभवे नैव नोप्नाति)आप्नोति प्रव्रज्या पापग्रहम्भवामबला।।30।।

बलिभिर्बुधगुरु शुक्रैः शशाङ्कसहितैर्विलग्नगैः समभे।

स्त्री ब्रह्मवादिनी स्यादनेकशास्त्रार्थकुशला च।।31।।

जन्मकाले विवाहे च चिन्तायां वरणे तथा।

चिन्त्यं स्त्रीणां तु यत्प्रोक्तं घटते तत्पतिष्वपि(द्र.वृ.जा. 24।15,16)।।32।।

इति कल्याणवर्मविरचितायां सारावल्यां स्त्रीजातकफलो नाम पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः।।