रविदृष्टे प्राग्लग्ने विक्रान्त: स्त्रीषु रोषण: क्रूर:।
पितृपक्षलब्धविभवो नरेन्द्रसेवी (प्रदूषणख्यात:)भवेज्जात:।।1।।
स्त्रीणां वश्च: सुभगो दाक्षिण्यमहोदधि: प्रचुरकोष:।
चन्द्रेक्षिते विलग्ने मार्दवजलपण्यवान् भवति।।2।।
साहससङ्ग्रामरुचिश्चण्डस्फुटबान्धवोऽतिधर्मरत:।
उदये कुजसन्दृष्टे भवति नर: स्थूलशोफश्च।।3।।
बुधदृष्टे प्राग्लग्ने शिल्पकलाविद्यया समभिपूर्ण:।
भवति नरो (निपुणमति:)विपुलमति: कीर्तिकरो मानसंयुक्त:।।4।।
इज्याव्रतनियमपरा नृपपूज्या: ख्यातकीर्तयो मनुजा:।
लग्ने सुरगुरुदष्टे सज्जनगुर्वतिथिसंयुक्ता:।।5।।
वेश्यास्त्रीजनबहुलास्तरुणा:(बुभगा:) सम्पन्नभोगधनसौख्या:।
शुक्रेक्षित विलग्ने भवन्ति मनुजा: सुरूपाश्च।।6।।
भाराध्वरोगतप्ता: क्रुद्धा: वृद्धस्त्रिया युता विसुखा:।
मन्देक्षिते विलग्ने मलिना मूखार्श्च जायन्ते।।7।।
(हो.र. 7 अ. 86 पृ.।)पश्यन्ग्रह: स्वलग्नं सर्वं विदधाति सौख्यमर्थं च।
प्रायो नृपप्रियत्वं पाप: शुभं च शुभ:।।8।।
एकेनापि न दृष्ट समस्तगुणवर्जितं लग्नम्।
स्वगृहस्वभावसहितं जनयति खलु केवलं नित्यम्।।9।।
द्व्यादिग्रहसन्दृष्टं प्रायेण (सुखावहं)सुखार्थदं भवति लग्नम्।
एकेनापि शुभेन च न तु पापैरिष्यते सद्भि:।।10।।
सर्वैर्गगनभ्रमणैर्दृष्टे लग्ने भवेन्महीपाल:।
बलिभि: समस्तसौख्यो विगतभयो दीर्घजीवी च।।11।।
लग्ने त्रयो विगतशोकविवर्द्धितानां
कुर्वन्ति जन्म शुभदा: पृथिवीपतीनाम्।
पापास्तु रोगभयशोकपरिप्लुतानां
बह्वाशिनां सकललोकतिरस्कृतानाम्।।12।।
लग्नात्षष्ठमदाष्टमे यदि शुभा: पापैर्न युक्तेक्षिता:
मन्त्री दण्डपति: क्षितेरधिपति: स्त्रीणां बहूनां पति:।
दीर्घायुर्गदवर्जितो गतभयो लग्नाधियोगे भवेत्
सच्छीलो यवनाधिराजकथितो जात: पुमान्सौख्यभाक्।।13।।
स्वगृहोच्चसौम्यवर्गे ग्रह: फलं पुष्टमेव विदधाति।
नीचर्क्षरिपुगृहस्थो विगतफल: कीर्तितो मुनिभि:।।14।।
(हो.र.7 अ. 104 पृ.)रविरविजभूमितनया: कुटुम्बसंस्था विलोकनाद्वाऽपि।
कुर्वन्ति धनविनाशं क्षीणेन्दुनिरीक्षता विशेषेण।।15।।
रविभौमो धनसंस्थौ त्वग्दोषदरिद्रताकरौ कथितौ।
मन्द: कुरुते शुद्धो महार्थयुक्तं बुधेक्षितस्तत्र।।16।।
रविरपि (विविधं)विधनं जनयति यमेक्षित: शस्यतेऽयदृष्टश्च।
सौम्या: कुटुम्बराशौ बहुप्रकारं धनं दद्यु:।।17।।
बुधदृष्टस्त्रिदशगुरु: कुटुम्बराशौ च निस्वतां कुरुते।
सोमतनयोऽपि शशिना निरीक्षितो हन्ति सर्वधनम्।।18।।
चन्द्रोऽपि धनस्थाने क्षीणोऽपि बुधेक्षित: सदा कुरुते।
पूर्वार्जितार्थनाशं निरोधमपि चान्यवित्तस्य।।19।।
शुक्र: कुटुम्बभवने चन्द्रेण निरीक्षित: प्रधनदाता।
सौम्यग्रहेण दृष्टो स एव धनद: सदा ज्ञेय:।।20।।
पापभवनं तृतीयं समस्तपापैर्युतं सहजहन्तृ(सहजहन्ता)।
विपरीतमित: श्रेष्ठ: संख्यां तेषां प्रवक्ष्यामि।।21।।
यावन्तो नवभागा यदागता: सहजराशौ तु।
तत्संख्या कुर्वन्ति च दृष्टास्त्वन्यैस्तथा बहव:।।22।।
तत्र स्थितो रविसुत: कुजेन दृष्टो विनाशयति जातान्।
शुक्रो गुरुसंदृष्ट: पुष्णाति सदैव दायादान्।।23।।
सौम्यो(अङ्गारक) भास्करदृष्ट: सुहृदां परिसंक्षयं सदा कुरुते।
भावाध्याये कथितं शेषं परिकल्पयेदत्र।।24।।
(हो. र. 6 अ. 135 पृ.)सुतभवनं(सुतभवनमथ सुभयुत) शुभयुक्तं शुभदृष्टं वा शुभर्क्षमिह येषाम्।
तेषां प्रसवः पुंसां भवत्यवश्यं न विपरीते।।25।।
एकतमे गुरुवर्गे (शुभराशौ सौरसो भवेत्पुरुष:, चौरसो भवेत्पुत्र:)शुभराशावौरसो भवेत्पुत्रः।
लग्नाच्चन्द्राथवा बलयोगाद्वीक्षितेऽपि वा सौम्यै:।।26।।
संख्या नवांशतुल्या सौम्यांशे तावती सदा दृष्टा।
शुभदृष्टे तद्द्विगुणा क्लिष्ष्टा पापांशकेऽथवा दृष्टे।।27।।
(सोम्यर्क्षे हो. र. र. अ. 135 पृ.)सौरर्क्षे सौरगणो बुधदृष्टो (नगुरुभौम)गुरुकुजार्गदृग्धीन:।
क्षेत्रजपुत्रं जनयति बौधऽपि गणो रविजदृष्ट:।।28।।
मान्दं (शुभर्क्षे)सुतर्क्षमिन्दुर्निरीक्षिते यदि शनैश्चरेण युतम्।
दत्तकपुत्रोत्पत्ति: क्रीतश्च बुधस्य चैवं स्यात्।।29।।
सप्तमभागे कौजे सौरयुते पञ्चमे सदा भवने।
कृत्रिमपुत्रं विन्द्याच्छेषग्रहदर्शनान्मुक्ते।।30।।
वर्गे पञ्चमराशौ सौरे सूर्येण वाऽत्र संयुक्ते।
लोहितदृष्टे (वा स्याज्जातस्य)वाच्यो जातस्य (हि बीजज: पुत्र:, यतोऽधम: पुत्र:, सुतोधमापुत्र:, सुतोधनप्रसव:)सुतोऽधमप्रभव:।।31।।
चन्द्रे भौमांशगते धीस्थे मन्दावलोकिते भवति।
गूढोत्पन्न: पुत्र: (दर्शनायते)शेषग्रहदर्शनाभावे।।32।।
तस्मिन्नेव च भौमे शनिवर्गस्थे निरीक्षिते रविणा।
पुरुषस्य भवति पुत्रोऽपविद्ध इति करुणमुनिवचनात्।।33।।
शनिवर्गस्थे चन्द्रे शनियुक्ते पञ्चमे सदा भवने।
शुक्ररविभ्यां दृष्टे पुत्र: पौनर्भवो भवति।।34।।
चन्द्रो यदार्कसक्त: कलत्रसंस्थस्तथैव पञ्चमे गेहे।
रविदृष्टोऽप्यथ सहित: कानीन: संभवेत्पुत्र:।।35।।
वर्गे रविचन्द्रमसो: सुतगेहे चन्द्रसूर्यसंयुक्ते(चन्द्रसूर्ययोर्गेहे)।
शुक्रेण (दृष्टि)दृष्टमात्रे पुत्र: कथित: सहोढश्च।।36।।
पापैर्बलिभिर्युक्ते पापर्क्षे पञ्चमे सदा राशौ।
जातोऽपुत्र: पुरुष: सौम्यग्रहदर्शनातीते।।37।।
शुक्रनवांशे तस्मिन्शुक्रेण(शुक्रे दष्टे, शुक्र सुदृष्टे बहून्यपत्यानि) निरीक्षिते त्वपत्यानि।
दासीप्रभवानि वदेच्चन्द्रादपि केचिदाचार्या:।।38।।
सितशशिवर्गे धीस्थे ताभ्यां दृष्टे वाऽपि संयुक्ते।
प्रायेण कन्यका: स्यु: समराशिगणेऽपि चान्यथा पुत्रा:।।39।।
लग्नाद्दशमे चन्द्रे सप्तमसंस्थे भृगो: पुत्रे।
पापै: पातालस्थैर्वंशच्छेत्ता भवेज्जात:।।40।।
भौम: पञ्चमभवने जातं जातं विनाशयति पुत्रम्।
दृष्टे गुरुणा प्रथमं सितेन न च सर्वसंदृष्ट:।।41।।
धनजनसुखहीन: पञ्चमस्थैश्च पापै -
र्भवति विकल एव क्ष्मासुते तत्र जात:।
दिवसकरसुते च व्याधिभिस्तप्तदेह:
सुरगुरुबुधशुक्रै: सौख्यसंपद्धनाढ्य:।।42।।
(हो.र.7 अ. 158 पृ.)रिपुभावे क्षितिसूनुर्मन्देन निरीक्षितो दिशति शत्रून्।
शुभयुक्त: शुभदृष्ट: शत्रुभयं चैव नात्यन्तम्।।43।।
क्षेत्रे(क्षेत्रगृहेश) ग्रहेन्द्रतुल्यां संख्यां तेषां विनिर्दिशेत्प्राज्ञ:।
भावाध्यायेऽभिहितं विस्तृतश्चिन्तयेच्छेषम्।।44
(हो. र. 7 अ. 168 पृ.)शुक्रेन्दुजीवशशिजै: सकलैस्त्रिभिश्च
द्वाभ्यां कलत्रभवने च तथैककेन।
एषां गृहेऽपि च (गणेऽथ)गणेऽपि विलोकिते वा
सन्ति स्त्रियो भवनवर्गखगस्वभावा:।।45।।
एवं क्रूरैर्नाशो लग्नाच्चन्द्राद्भवेच्च बलयोगात्।
शशिरविजयो: कलत्रे भार्या पुंसां पुनर्भु: स्यात्।।46।।
भवनाधिपांशतुल्या भवन्ति नार्यो निरीक्षणाद्वाऽपि।
एकैव रविकुजांशे गुरुबुधयोश्चापि जामित्रे।।47।।
प्रायेण चन्द्रसितयोर्वर्गे(वर्गयुतेभे, बलयुक्ते वा)युक्तेऽथवापि जामित्रे।
दृष्टे वा बहुपत्न्यो भवन्ति शुक्रे विशेषेण।।48।।
गुरुशुक्रयो: (सवर्णा हो. र. 7 अ. 169 पृ.)स्ववर्णा रविकुजशशिभानुजैर्भवन्त्यूना:।
शुक्रे वेश्याप्राश्चन्द्रेऽपि वदन्ति केतुमालाख्या:।।49।।
भौमे कलत्रसंस्थे नित्यं(नित्यवियुक्तो) वियुतो (त्तदा)भवेत् स्त्रिया पुरुष:।
म्रियते(मारयति मन्ददृष्टे) वा शनिदृष्टे योषिदवश्यं न दृष्टेऽन्यै:।।50।।
द्यूने कुजभार्गवयोर्जात: पुरुषो भवेद्विकलदार:।
धीधर्मस्थितयोर्वा परिकल्प्यं पण्डितैरेवम्।।51।।
(लग्नव्ययषष्ठगयो:)लग्नाद्व्यपरिपुगतयो: (शनिभार्गवयो:, शास्करयोर्वदन्ति)शशाङ्कभान्वोर्वदन्ति पुरुषस्य।
प्रभवं समस्तमुनय: क्रमेण पत्न्या: सहैकनयनस्य।।52।।
लग्नस्थे रवितनये गण्डान्ते भार्गवे कलत्रगते।
वन्ध्यापतिस्तदा स्याद्यदि न सुतर्क्षं शुभैर्युक्तम्।।53।।
(व्ययदशमस्थै:)लग्नव्ययमदनस्थै: पापै: क्षीणे निशाकरे धीस्थे।
स्त्रीहीनो भवति नर: पुत्रेश्च विवर्जितो नूनम्।।54।।
यमभूमिजयोर्वर्गे द्यूनस्थे तदवलोकिते शुक्रे।
जातो भवत्यवश्यं पत्न्या सह पुंश्चल: पुरुष:।।55।।
बुधभार्गवयोरस्ते स्त्रीहीनो जायते ह्यपुत्रश्च।
दृष्टे शुभैश्च वाच्या: परिणतवयस: सदा प्रमदा:।।56।।
भार्गववाक्यपतिसौम्यै: प्रमदाभावने शशाङ्कयुक्तैश्च।
एकैकेन हि तेषां पुरुषस्य विभूतयो (विपुला)बहुला:।।57।।
रविदृष्टे युक्ते वाऽप्यायक्षेत्रे भवेत्सदा नृपते:।
भवति धनं शुद्धाद्यैश्चोरवन(धन)चतुष्पदाद्यैश्च।।56।।
स्त्रीजनहस्तिप्रायं(जल) शशाङ्कवर्गे (थ युते)शशीक्षिते युक्ते।
क्षीणे क्षयोऽथ पूर्णे वृद्धि: स्यादायगे वृत्ते:।।59।।
हेमप्रवालभूषणमाणिक्यधनं कुजे भवेदेवम्।
साहसगमनागमनै: पावकशस्त्रैश्च वक्तव्यम्।।60।।
आये बुधेऽपि वर्गे दृष्टे युक्तेऽथवा भवेद्वि(न्नित्यम्)त्तम्।
शिल्पादिलेख्यकाव्यैर्युक्तिप्रायं तथा सुतराम्।।61।।
नगरजन(यानयोगै:)योगभोगै: क्रतुभिश्च तथा विशिष्टपुण्यैश्च।
हेमप्रायं वित्तं जीवेऽपि तुरङ्गमाकीर्णम्।।62।।
वेश्यास्त्रीसंयोगैर्गमनागमनैर्धनं भवति पुंसाम्।
आये (सुते)सितेऽपि चैवं मुक्तारजतादिभूयिष्ठम्।।63।।
नगरपुरवृन्दयोगै: स्थावरकर्मक्रियाभिरपि वित्तम्।
लोहखरवृन्दबहुलं(महिषबहुल) रविजेऽपि तथाऽस्य वर्गे च।।64।।
एवं फलनिर्देश: सौम्यैर्दृष्टे विशेषतो वाच्य:।
कूरैश्च समुपघातो मिश्रैर्मिश्रस्तदा पुंसाम्।।65।।
सर्वग्रहयुतदृष्टे बहुप्रकारेण निर्दिशोद्वित्तम्।
बलवान्यस्तत्र भवेदतिरिक्तं सम्प्रयच्छति च।।66।।
मित्रस्वगृहगतोऽर्धं स्वोच्चे पूर्णं तथास्तग: किञ्चित्।
शत्रुगृहस्थश्चरणं ददाति विहगस्तदाये(सदा च भवे, सदाये तु) तु।।67।।
आजन्मतो नराणां भवति धनं निश्चितं यवनवृद्धै:।
क्षितिपतिमाण्डलिकानामपरिमितं प्राह लोकाक्ष:।।68।।
(हो. 7 अ. 263 पृ.)भानौ क्षीणे चेन्दौ व्ययभवने भूपतिर्हरति वित्तम्।
भौमे बुधसंदृष्टे बहुप्रकारो भवेन्नाश:।।69।।
गुरुचन्द्रदानवेज्या व्ययभवने वित्तपोषणं कुर्यु:।
भूमितनयेन दृष्टा भावाध्यायोक्तमन्यच्च।।70।।
लग्ने बुधदृक्काणे(द्रेक्का) शशि (नि?) ना दृष्टे चतुष्टयस्थाने।
जातो नृपतिकुलेष्वपि शिल्पी स्यान्निश्चितं मुनिभि:।।71।।
नीचे सौरनवांशे शुक्रेन्त्ये रविशशाङ्कयोर्मदने।
मन्दये विलोकितयोर्माता दासो महाकुलेऽपि स्यात्।।72।।
सूर्याद्द्वितीयराशौ भास्करतनये खमध्यगे चन्द्रे।
भौमे सप्तमभवने विकलोऽस्मिन्सर्वदा जात:।।73।।
मध्ये पापग्रहयोश्चन्द्रे मदनस्थितेऽर्कजे जन्तो:।
श्वासक्षयविद्रधिना (प्लीहादि)गुल्मप्लीहातिपीडितस्य(स्सुभग:) भव:।।74।।
सूर्यांशे यदि चन्द्रश्चन्द्रांशे भास्करो (यदि शोषी)यदा श्लेष्मी।
(एकतर)सममेकराशिगतयोर्दुबलदेह: सदा पुरुष:।।75।।
निधनधनारिव्ययगा रविचन्द्रकुजार्कजा (यथायोगं)नियतम्।
नयनविघातं कुर्युर्बलवद्ग्रहदोषसंभूतम्।।76।।
धर्मायसहजसुतगा: पापा: सौम्यैर्न वीक्षिता जन्तो:।
(नयन)श्रवणविनाशं कुर्यु: सप्तमसंस्थाश्च दन्तानाम्।।77।।
उदये दिनकरपुत्रे त्रिकोणमदने(भवने) कुजे च सोन्माद:।
क्षीणे शशिनि ससौरे याते वा व्ययगृहे जात:।।78।।
इति कल्याणवर्मविरचितायां सारावल्यां लोकयात्रा नाम चतुस्त्रिंशोऽध्याय:।।