मूर्त्यादय: पदार्था जायन्ते येन सर्वजन्तूनाम्।
तस्मादधुना वक्ष्ये भावाध्यायं विशेषेण।।1।।
लग्नेर्केऽल्पकच: क्रियालसमति: क्रोधी प्रचण्डोन्नतो
मानी लोचनरूक्षकर्कशतनु: शुरोऽक्षमो निर्घृण:।
स्फोटाक्ष: शशिभे क्रिये सतिमिर: सिंहे निशान्ध: पुमान्।
दारिद्र्योपहतो विनष्टतनय जातस्तुलायां नर:।।2।।
द्विपदचतुष्पद(भोगी)भागी मुखरोगी नष्टविभवसौख्यश्च।
नृपचोरमुषितसार: कुटुम्बगे स्याद्रवौ पुरुष:।।3।।
विक्रान्तो बलयुक्तो विनष्टसहजस्तृतीयके सूर्ये।
लोके (मनो)मतोभिराम: प्राज्ञो जितदुष्टपक्षश्च।।4।।
वाहनबन्धुविहीन: पीडितहृदयश्चतुर्थके सूर्ये।
पितृगृहधननाशकरा भवति नर: कुनृपसेवी च।।5।।
सुखसुतवित्तविहीन: कर्षणगिरिदुर्गसेवकश्चपल:।
मेधावी धनरहित: स्वल्पायु: पञ्चमे तपने।।6।।
प्रबलमदनोदराग्निर्बलवान् षष्ठं समाश्रिते भानौ।
श्रीमान् विख्यातगुणो नृपतिर्वा दण्डनेता वा।।7।।
नि:श्रीक: परिभूत: कुशरीरो व्याधित:(व्याधितौ रवौ द्यूने) पुमान् द्यूने।
नृपबन्धनसन्तप्तोऽमार्गरतो युवतिविद्वेषी।।8।।
विकलनयनोऽष्टमस्थे धनसुखहीनोऽल्पजीवित: पुरुष:।
भवति सहस्रमयूखे स्वभिमतजनविरहसन्तप्त:।।9।।
धनपुत्रमित्रभागी द्विजदैवतपूजनेऽतिरक्तश्च(भक्तश्च)।
पितृयोषिद्विद्वेषी नवमे तपने सुतप्त: स्यात्।।10।।
अतिमतिरतिविभवबलो धनवाहन बन्धुपुत्रवान् सूर्ये।
सिद्धारम्भ: शूरो दशमेऽधृष्य: प्रशस्यश्च।।11।।
सञ्चयनिरतो बलवान् द्वेष्य: प्रेष्यो विधेयभृत्यश्च।
एकादशे विधेय: प्रियरहित: सिद्धकर्मा च।।12।।
विकलशरीर: काण: पतितो वन्ध्यापति: पितुरमित्र:।।
द्वादशसंस्थे सूर्ये बलरहितो जायते क्षुद्र:।।13।।
दाक्षिण्यरूपधनभोगगुणै: प्रधानश्चन्द्रे कुलीरवृषभाजगते विलग्ने।
उन्मत्तनीचबधिरो बिकलश्च मूक: शेषे नरो भवति कृष्णतनुर्विशेषात्।।14।।
अतुलितसुखमित्रयुतो धनैश्च चन्द्रे द्वितीयराशिगते।
सम्पूर्णेऽतिधनेशो भवति नरोऽल्पप्रलापकर:।।15।।
भ्रातृजनाश्रयणीयो मुदान्वित: सहजगे बलिनि।
चन्द्रे भवति च शूरो विद्यावस्त्रान्नसङ्ग्रहणशील:।।16।।
बन्धुपरिच्छदवाहनसहितो दाता चतुर्थगे चन्द्रे।
(बलाशयानुरक्त:)जलसंचारानुरत: सुखासुखोत्कर्णपरिमुक्त:।।17।।
चन्द्रे भवति न शूरो विद्यावस्त्रान्नसंग्रहणशील:।
बहुतनयसौम्यमित्रौ मेधावी पञ्चमे तीक्ष्ण:।।18।।
प्रचुरामित्रस्तीव्रो मृदुकायाग्निमदालसश्चन्द्रे।
षष्टे (वृकोदरभवै:)नर उदरभवै रोगै: सम्पीडितो भवति।
रजनिकरे स्वल्पायु: षष्ठगते भवति संक्षीणे।।19।।
सौम्यो धृष्ण: सुखित: सुशरीर: कामसंयुतो द्युने।
दैन्यरुगर्दितदेह: कृष्णे संजायते शशिनि।।20।।
अतिमतिरतितेजस्वी व्याधिविबन्धक्षपितदेह:।
निधनस्थे रजनिकरे स्वल्पायुर्भवति संक्षीणे।।21।।
दैवतपितृकार्यपर: सुखधनमतिपुत्रसंपन्न:।
युवतिजननयनकान्तो नवमे शशिनि (प्रियसमाक्ष:)प्रियतमोद्योत:।।22।।
अविषादी कर्मपर: सिद्धारम्भश्च धनसमृद्धश्च।
शुचिरतिबलोऽथ दशमे शूरो दाता भवेच्छशिनि।।23।।
धनवान् बहुसुतभागी बह्वायु: स्विष्टभृत्यवर्गश्च।
इन्द्वौ भवेन्मनस्वी तीक्ष्ण: शूर: प्रकाशश्च।।24।।
द्वेष्य: पतित: क्षुद्रो नयनरुगार्तोऽलसो भवेद्विकल:।
चन्द्रे तथान्यजातो द्वादशगे नित्यपरिभूत:।।25।।
क्रूर: साहसनिरत: स्तब्धोऽल्पायु: स्वमानशौर्ययुत:।
क्षतगात्र: सुशरीरो वक्रे लग्नाश्रिते चपल:।।26।।
अधन: कदशनतुष्ट: पुरुषो विकृताननो धनस्थाने।
कुजनाश्रयश्च रुधिरे भवति नरो विद्यया रहित:।।27।।
शूरो भवत्यधृष्यो भ्रातृवियुक्तो मुदान्वति: पुरुष:।
भूपुत्रे सहजस्थे समस्तगुणभाजनं ख्यात:।।28।।
बन्धुपरिच्छदरहितो भवति चतुर्थेऽथ वाहनविहीन:।
अतिदु:खै: संतप्त: परगृहवासी कुजे पुरुष:।।29।।
(सौख्यार्थत्रिरहितश्चञ्चलमतिरपि च पञ्चमे रुधिर)सौम्यार्थपुत्रमित्रश्चलमतिरपि
पञ्चमे कुजे भवति।
पिशुनोऽनर्थप्राय: खलश्च विकलो नरो नीच:।।30।।
(प्रबलोदराग्निपुंस्त्व:)प्रबलदनोदराग्नि: सुशरीरो व्यायतो बली षष्ठे।
रुधिरे सम्भवति: नर: स्वबन्धुविजयी प्रधानश्च।।31।।
मृतदारो रोगार्तोऽमार्गरतो भवति दु:खित: पाप:।
(स्त्रीरहितो विगतननु: सप्तमभवनस्थिते भौमे)श्रीरहित: सन्तप्त: शुष्कतनुर्भवति सप्तमे भौमे।।32।।
व्याधिप्रायोऽल्पायु: कुशरीरो नीचकर्मकर्ता च।
निधनस्थे क्षितितनये भवति पुमान् शोकसन्तप्त:।।33।।
अकुशलकर्मा द्वेष्य: प्राणिवधपरो भवेन्नवमसंस्थे।
धर्मरहितोऽतिपापो नरेन्द्रकृतगौरवो रुधिरे।।34।।
कर्मोद्युक्तो दशमे शूरो धृष्य: प्रधानजनसेवी।
सुतसौख्ययुतो रुधिरे प्रतापबहुल: पुमान् भवति।।35।।
एकादशगे धनवान् प्रियसुखभागी तथा भवेच्छूर:।
धनधान्यसुतै: सहित: क्षितितनये विगतशोकश्च।।36।।
नयनविकारी पतितो जायाघ्न: सूचकश्च रौद्रश्च।
द्वादशगे परिभूतो बन्धनभाक् भवति भूपुत्रे।।37।।
अनुपहतदेवबुद्धिर्देशकलाज्ञानकाव्यगणितज्ञ:।
अतिमधुरचतुरवाक्यो दीर्घायु: स्याद्बुधे लग्ने।।38।।
बुद्ध्योपार्जितविभवो धनभवनगतेऽन्नपानभोगी च।
शोभनवाक्य: सुनय: शशितनये मानवो भवति।।39।।
(श्रुतिनिरत: परिभूत:)श्रमनिरत: परिदीनस्तृतीयराशौ बुधे भवति जात:।
निपुण: सहजसमेतो मायाबहुलो नरश्चलित:(नरस्सचल:)।।40।।
पण्डितबाहु: सुभगो वाहनयुक्तो बुधे हिबुकसंस्थे।
सुपरिच्छद: सुबन्धुर्भवति नर: पण्डितो नित्यम्।।41।।
मन्त्राभिचारकुशलो बहुतनय: पञ्चमे सौम्ये।
(विद्यासुखप्रतापै:)विद्यासुखप्रभावै: समन्वितो हर्षसंयुक्त:।।42।।
वादविवादे कलहे नित्यजितो व्याधितो बुधे षष्ठे।
अलसो विनष्टकोपो निष्ठुरवाक्योऽतिपरिभूत:।।43।।
प्रज्ञां सुचारुवेषां नातिकुलीनां च कलहशीलां च।
भार्यामनेकवित्तां द्यूने लभते महत्त्वं च।।44।।
विख्यातनामसरश्चिरजीवी कुलधरो निधनसंस्थे।
शशितनये भवति नरो नृपतिसमो दण्डनायको वाऽपि।।45।।
नवमगते भवति पुमानतिधनविद्यायुत: शुभाचार:।
वागीश्वरोऽतिनिपुणो धर्मिष्ठ: सोमपुत्रे हि।।45।।
प्रवरमतिकर्मचेष्ट: सफलारम्भो विशारदो दशमे।
धीर: (सकलारम्भो)सत्त्वसमतो विविधालङ्कारसत्त्वभाक् सौम्ये।।47।।
धनवान् विधेयभृत्य: प्राय: सौख्यान्वितो विपुलभोगी।
एकदशे बुधे स्याद्बह्वायु: ख्यातिमान् पुरुष:।।48।।
सुगृहीतवाक्यमलसं परिभूतं वाग्मिनं तथा प्राज्ञम्।
व्ययग: करोति सौम्य: पुरुषं दीनं नृशंसं च।।49।।
होरासंस्थे जीवे सुशरीर: प्राणवान् सुदीर्घायु:।
सुसमीक्षितकार्यकार: प्राज्ञो धीरस्तथार्यश्च।।50।।
धनवान् भोजनसारो वाग्मी सुवपु: सुवाक् सुवस्त्रश्च।
कल्याणवपुस्त्यागी सुमुखो जीवे भवेद्धनगे।।51।।
अतिपरिभूत: कृपण: (सहजातो, सहजजितो)सदाजितो मानवो भवति जीवे।
मन्दाग्निस्त्रीविजितो दुश्चिक्ये पापकर्मा च।।52।।
स्वजनपरिच्छदवाहनसुखमतिभोगार्थसंयुतो भवति।
श्रेष्ठ: शत्रुविषादी चतुर्थसंस्थे सदा जीवे।।53।।
सुखसुतमित्रसमृद्ध: प्राज्ञो धृतिमांस्तथा विभवसार:।
पञ्चमभवने जीवे सर्वत्र सुखी भवति जात:।।54।।
सन्नोदराग्निपुंस्त्व: परिभूतो दुर्बलोऽलस: षष्ठे।
स्त्रीविजितो रिपुहन्ता जीवे पुरुषोऽतिविख्यात:।।55।।
सुभग: सुरुचिरदार: पितुरधिक: सप्तमे भवति जात:।
वक्ता कवि: प्रधान: प्राज्ञो जीवे सुविख्यात:।।56।।
परिभूतो दीर्घायुर्भृतको दासोऽथवा निधनसंस्थे।
स्वजनप्रेष्यो दीनो मलिनस्त्रीभोगवान् जीवे।।57।।
दैवतपितृकार्यरतो विद्वान् सुभगो भवेत्तथा नवमे।
नृपमन्त्री नेता वा जीवे जात: प्रधानश्च।।58।।
सिद्धारम्भो मान्य: सर्वोपाय: कुशलसमृद्धश्च।
दशमस्थे त्रिदशगुरौ सुखधनजनवाहनयशोभाक्।।59।।
अपरिमितायुर्धीरो बहुवाहनभृत्यसंयुत साधु:।
एकदशभे जीवे न चातिविद्यो न चातिसुत:।।60।।
अलसो लोकद्वेष्यो ह्यपगतवाग्दैवपक्षभग्नो वा।
परित: सेवानिरतो द्वादशसंस्थे गुरौ भवति।।61।।
सुनयनवदनशरीरं सुखितं दीर्घायुषं तथा भीरुम्।
युवतिजननयनक्रान्तं जनयति होरागत: शुक्र:।।62।।
प्रचुरान्नपानविभवं श्रेष्ठविलासं(शिष्ट) तथा सुवाक्यं च।
कुरुते द्वितीयराशौ बहुधनसहितं सित: पुरुषम्।।63।।
सुखधनसहितं शुक्रो दुश्चिक्ये स्त्रीजितं तथा कृपणम्।
जनयति मन्दोत्साहं सौभाग्यपरिच्छदातीतम्।।64।।
बन्धुसुहृत्सुखसहितं कान्तं वाहनपरिच्छदसमृद्धम्।
ललितमदीनं सुभगं जनयति हिबुके नरं शुक्र:।।65।।
सुखसुतमित्रोपचितं रतिपरमतिधनमखण्डितं शुक्र:।
कुरुते पञ्चमराशौ मन्त्रिणमथ दण्डनेतारम्।।66।।
अधिकमनिष्टं स्त्रीणां प्रचुरामित्रं (विनाकृतं)निराकृतं विभवै:।
विकलमतीव नीचं कुरुते षष्ठे भृगोस्तनय:।।67।।
अतिरूपदारसौख्यं (बहुविभवं)बहुरूपं कलहवर्जितं पुरुषम्।
जनयति सप्तमधामनि सौभाग्यसमन्वितं शुक्र:।।68।।
दीर्घायुरनुपमसुख: शुक्रे निधनाश्रिते धनसमृद्ध:।
भवति पुमान् नृपतिसम: क्षणे क्षणे लब्धपरितोष:।।69।।
सममायततनुवित्तोदारयुवतिसुखसुहृज्जनोपेत:।
भृगुतनये नवमस्थे सुरातिथिगुरुप्रसक्त: स्यात्।।70।।
(उत्थानविवादाजितसुखरतिमानार्थकीर्तयो यस्य।
दशमस्थे भृगुतनये भवति पुमान् बहुमतिख्यात:।।)
उद्यानसुविभवा हितसुखरतिमानार्थकीर्त्तयो यस्य।
दशमस्थे भृगुतनये भवति पुमान् बहुमति: ख्यात:।।71।।
प्रतिरूपदासभृत्यं बह्वायं सर्वशोकसन्त्यक्तम्।
जनयति भवभवनगतो भृगुतनय: सर्वदा पुरुषम्।।72।।
अलसं सुखिनं स्थूलं पतितं मृष्टाशिनं भृगोस्तनय:।
शयनोपचारकुशलं द्वादशग: स्त्रीजितं जनयेत्।।73।।
स्वोच्चस्वकीयभवने क्षितिपालतुल्यो
लग्नेऽर्कजे भवति देशपुराधिनाथ:।
शेषेषु दु:खगदपीडित एव बाल्ये
दारिद्र्य(कामवशगो)कर्मवशगो मलिनोऽलसश्च।।74।।
विकृतवदनोऽर्थभोक्ता जनरहितो न्यायकृत्कुटुम्बगते।
पश्चात्परदेशगतो जनवाहनभोगवान् सौरे।।75।।
मलिन: संस्कृतदेहो नीचोऽलसपरिजनो भवति सौरे।
शूरो दानानुरतो दुश्चिक्यगते विपुलबुद्धि:।।76।।
पीडितहृदयो हिबुके निर्बान्धववाहनार्थमतिसौख्य:।
बाल्ये व्याधिदेहो नखरोमधरो भवेत् सौरे।।77।।
सुखसुतमित्रविहीनं मति(विचेतसं)रहितचेसतं त्रिकोणस्थ:।
सोन्मादं रवितनय: करोति पुरुषं सदा दीनम्।।78।।
प्रबलमदनं सुदेहं शूरं बह्वाशिनं विषमशीलम्।
बहुरिपुपक्षक्षपितं रिपुभवनगतोऽर्कज: कुरुते।।79।।
सततमनोरोग्यतनुं मृतदारं धनविवर्जितं जनयेत्।
द्यूनेऽर्कज: कुवेषं पापं बहुनाचकर्माणम्।।80।।
कुष्ठभगन्दररोगैरभितप्तं ह्रस्वजीवितं निधने।
सर्वारम्भविहीनं जनयति रतिज: सदा पुरुषम्।।81।।
धर्मरहितोऽ(ऽपथरत:)ल्पधनिक: सहजसुतविवर्जितो नवमसंस्थे।
रविजे सौख्यविहीन: परोपतापी च जायते मनुज:।।62।।
धनवान् प्राज्ञ: शूरो मन्त्री वा दण्डनायको वाऽपि।
दशमस्थे रवितनये वृन्दपुरग्रामनेता च।।83।।
बह्वायु: स्थिरविभव: शूर: (शिल्पश्रितो)शिल्पाश्रयो विगतरोग:।
आयस्थे भानुसुते धनजनसम्पद्युतो भवति।।84।।
विकल: पतितो मुखरो विषमाक्षो निर्घृणो विगतलज्ज:।
व्ययभवनंगते सौरे बहुव्यय: स्यात् सुपरिभूत:।।85।।
पापा निघ्नन्ति मूर्त्यादीन् भावान् पुष्णन्ति शोभना: (द्र0लघु जा0 12।4)।
विपरीतं रिपूरन्ध्रव्ययेषु सदसत्फलम्।।86।।
योगा (योगाश्रय)ये बलयोगा:(योगात्सौम्य) सौम्यसुहृद्रिपुनिरीक्षणाच्चैव।
उच्चादिभवनसंस्थैर्ग्रहश्च फलमन्यथा भवति।।87।।
इति कल्याणवर्मविरचितायां सारावल्यां भावाध्यायस्त्रिंश:।।