पूर्वकालामृतम्

चतुर्थो विन्दुः | Chaturtho Vinduh

श्रावणहोमकालः

श्रावण्यां गुरुशुक्रयोर्विमलयोः कुर्यादुपाकर्म तत्
          कुर्युर्वाखिलबह्वचः श्रवणभे सिंहं गते भास्करे।
मासे कर्कटकेऽपि मोढ्यरहिते शाखेश्वराणां रवेः
          सङ्क्रान्तौ ग्रहणे न कार्यमथवा तत्प्रोष्ठपद्यां चरेत्।।1।।

दोषोऽयं सम एव चेदनधिकोऽनल्पश्च मासद्वये
          तत्र श्रावणमास एव विधिवत्कुर्यादुपाकर्म तत्।
कर्मोत्सर्जननामकं तदपि वा पूर्वौषधीनां तदा
          प्राकट्यं यदि नास्ति चेदथ चरेन् मासे नभस्ये तदा।।2।।

क्षौरकालनिर्णयः

नन्दा पर्वसु रिक्तपैतृकनिशा सन्ध्याष्टमीषु व्रते
          भुक्त्वामित्रमघोत्तराग्निदनुजप्राजेशजन्मोडुषु।
पाते कर्कटकन्यकाघटधनुर्मासेषु मृत्युप्रदं
          क्षीरं भानुजभौमभानुदिवसे पत्नी यदा गर्भिणी।।3।।

क्षीरयोग्यकालनिर्णयः

शस्ताहस्तचतुष्टयादितिगुरुश्रीशत्रयार्येन्दवो
          ज्येष्ठान्त्योडु च मध्यमं च शुभकृच्चन्द्रज्ञवारान्विते।
रोगान्ते मृतकर्मसु क्रतुविधौ पुण्यस्थले शोभने
          कारागारविमोचने शुभकरं क्षौरन्तु वर्याशोस्वपि।।4।।

राजकुमाराणां छुरिकाबन्धकालः

बध्नीयाच्छुरिकां च राजपुरुषः प्रागेव पाणिग्रहान्
          मौञ्जीबन्धनभे सुरान् पितृगणं सम्पूज्य तत्सद्म च।
कट्यां वामत एव लक्षणयुतां शेषं विवाहोक्तवत्
          ताराचन्द्रबलान्वितः कुजगुरुब्रध्नाख्यवारेष्वपि।।5।।

नूतनवधूगृहप्रवेशकालः

षष्ठादौ समवासरे नववधूसद्मप्रवेशश्शुभः
          स्यादाषोडशवासरात्परिणयात्पञ्चाङ्गशुद्धिं विना।
उद्वाहाद्यसमाब्द एव नियमस्त्वापञ्चमाब्दात्तुला-
          कन्याकर्कटचापगो झणनृयुक्कुम्भाः निषेके शुभाः।।6।।

निषेककालनिर्णयः

दस्रार्कानिलमित्रमूलवरुणब्राहृयोत्तरान्त्याच्युताः
          पूज्याः पुष्यपुनर्वसू वसुशशित्वष्ट्राह्वया मध्यमाः।
मध्ये वात्र तु पुष्य एव विफलास्तारा निषेके परा
          मध्यो भानुजवासरश्च भृगुजज्ञार्येन्दुवाराश्शुभाः।।7।।

षष्ठीपर्वचतुर्थी पितृतिथी रिक्तार्धरात्राष्टमी-
          हित्वा विष्ट्यवमौ दिनादिदिनकत्कामप्रदोषानपि।
माघादिष्वपि पञ्चसूदितमहादोषान्परित्यज्य तान्
          श्रावण्यामपि कार्तिके सहसि वा मासे निशेकश्शुभः।।8।।

रेवत्यादिषु षट्सु भेषु युवतिः पत्युर्निषेके प्रिया
          दम्पत्योश्च परस्परं प्रियमपि स्वाद्द्वादशस्वीशभात्।
ज्येष्ठर्क्षादि नवोडुषु प्रियतमो बध्वा सितार्कौ शुभौ
          स्यातां भर्तृगृहप्रवेशसमये चेद्वामगौ पृष्ठगौ।।9।।

नूतनवस्त्राभूषणधारणकालनिर्णयः

कुर्यान्नूतनवस्त्रभूषणधृतिं विष्णुत्रयार्कत्रयं
          ब्रह्मादित्यगुरूत्तराद्यशशभृन्मित्रान्त्यमूलेष्वपि।
वारा वारदिनेशयोः प्रतिपदं रिक्तावमावष्टमी
          नन्दा वैधृतिविष्टिपातपरिघान् हित्वाऽथ मन्देऽथवा।।10।।

द्वादशलग्नानां घटिकाप्रमाणम्

मेषे मीनगृहे चतस्र उभयोस्सार्धं चतस्रो वृषे
          कुम्भे पादयुताश्च पञ्चमकरस्त्रीयुग्मतौलीषु च।
सार्धं पञ्चकुलीरकेसरिधनुः कीटेषु चेन्नाडिका।
          लग्नानां घटिकाप्रमाणगणना ज्ञेया क्रमाद् भूसुरैः।।11।

।। चतुर्थविन्दुः समाप्तः ।। 4 ।।