प्रजातानां च जन्तूनां मरणं येन केनचित्।
तन्निमित्तपरिज्ञानं वक्ष्यते निर्याणलक्षणम्।।1।।
शिखिजलशस्त्रनिपातैर्ज्बरामयक्षुत्कृतैरिनाद्यैः स्यात्।
निधनस्त्रैर्भृतिहेतुः परदेशाध्वस्वके चराद्यैश्च।।2।।
बहुलग्रहसंयुक्ते निधने बहुदोषसंश्रयान्निधनम्।
शशिलग्नयोर्विशेषाद्बलिनो रन्ध्रस्थितैर्ग्रहैश्चिन्त्यम्।।3।।
लग्नादष्टमराशेः स्वभावदोषोद्भवां मृतिं विद्यात्।
निधनेशस्य नवांशस्थितराशिनिमित्तदोषजनितां वा।।4।।
मेषांशे मेषे वा ज्वरविषजठराग्निपित्तसम्भूताम्।
येन ग्रहेण युक्ते दृष्टे वा तत्समानदोषेण।।5।।
वृषभे वृषभांशे वा त्रिदोषसांकर्यशस्त्रदाहाद्यैः।
ग्रहरहिते प्रोक्तफलं ग्रहयुक्ते तत्समानदोषेण।।6।।
मिथुने मिथुनांशे वा कासश्वासोष्णरोगशूलाद्यैः।
चन्द्रगृहे चन्द्रांशे वातोन्मादातिरेचनाद्वापि।।7।।
स्फोटकविषशस्त्राद्यैर्ज्वरेण सिंहस्थिते तदशे वा।
जठाराग्निगुह्यकलहप्रपातनाद्यैश्च कन्यायाम्।।8।।
तौलिनि तदंशके वा स्वबुद्धिदोषेण हन्यते पुरुषः।
ज्वरसन्निपातदोषैर्मरणं ब्रूयाद्दशाफलोक्तेर्वा।।9।।
वृश्चिकभवनतदंशे पाण्डुग्रहिणीप्लिहादिदोषवशात्।
वृक्षजलशस्त्रकाष्ठैश्चापांशे पापसंयुते मृत्युः।।10।।
मकरे मकरांशे वा शूलात्कृषिबुद्धिसंभ्रामान्मृत्युः।
पापयुते व्याघ्राद्यैः कासज्वरयक्ष्मकृत्रिमैर्मरणम्।।11।।
कुंभे कुंभांशे वा पापयुते व्याघ्रशस्त्रभुजगाद्यैः।
कासज्वरयक्ष्मकृतैर्मरणं ब्रूयात्समुद्दिष्टम्।।12।।
मीने मीनांशे वा सर्पेण वधोऽध्ववातयन्त्रैर्वा।
नौभेदाञ्जलमध्ये जलधरशब्देन पीडितो म्रियते।।13।।
अतिसारज्वरदाहोदरामयैर्विषहतान्नविच्छेदैः।
देहौचित्यजरोगैः सामान्यं मृत्युमादिशे न्नॄणाम्।।14।।
अथ नैर्याणिकयोगाः
पूर्वोक्तमृत्युभागे शशिनि विलग्ने व्ययेऽथवा निधने।
जलयन्त्रकारणैर्वा निधनं नॄणां समुद्दिष्टम्।।15।।
अर्केन्दू लग्नगतौ द्विदेहभवनेषु पापयुतदृष्टौ।
कुरुतः प्राणविनाशं जलमध्ये निश्चितं ब्रूयात्।।16।
हिबुकास्तदशमसंस्थैः सौरेन्दुधरासुतैः क्रमान्नियतम्।
वृक्षाग्रे कूपे वा मरणं नॄणां विनिर्देश्यम्।।17।।
भौमार्कजभवनेन्दौ पापद्वयमध्यगे न सौम्ययुते।
कन्यायां वा हिमगौ रज्वाऽशनिपातशस्त्रदोषैर्वा।।18।।
सुखदशमस्थैः पापैः सौम्यैर्निधनोदयस्थितैस्तस्य।
शूलप्रोतान्मरणं हृच्छूलाद्वा न सन्देहः।।19।।
सौरे हिमगौ व्ययगे रिपुन्ध्रगतेऽथवा सुखे वाऽपि।
निधनं वारिनिधौ स्यान्निधने पापद्वयान्तःस्थे।।20।।
चन्द्रात् त्रिकोणसंस्थैः पापैर्लग्नात् त्रिकोणसंस्थैर्वा।
उद्बन्धनाच्च निधनं निधनेशे भोगिसंयुक्ते।।21।।
राहुयुतेऽर्के लग्ने चन्द्रे रिपुसंस्थितोऽथवा निधने।
व्ययसंस्थितैश्च पापैर्विषेण शस्त्रेण वा मृत्युः।।22।।
चतुरश्रव्ययसंस्थे राहौ निधनेश्वरेण संदृष्टे।
पापयुते दृष्टे वा निधने विषशस्त्रवह्निदोषेण।।23।।
राहुध्वजान्वितेऽर्के जामित्रे रन्ध्रसंस्थिते शुक्रे।
पापग्रहे तनुगते ह्युद्बन्धेनोपहन्यते पुरुषः।।24।।
पापद्वयमध्यगते होरेशे केन्द्रसंस्थिते तस्य।
यः कश्चिन्निधनगतो निधनं स्यादात्मकोपदोषेण।।25।।
अर्कोदयेऽर्कपुत्रे सुतगे कुजेऽपि धनभाग्ये।
वृक्षाशनिकुड्यद्यैर्योगे जातस्य निर्दिशेन्मृत्युम्।।26।।
क्षीणेन्दौ निधनस्थे सुखगे सूर्ये शनौ च जामित्रे।
भौमे कुटुम्बसंस्थे योगे जातस्य काष्ठपातेन।।27।।
क्षीणेन्दौ दशमगते नवमे सारे शनौ विलग्नस्थे।
दिननाथे सुतसंस्थे जातस्याग्ना निबन्धने निधनम्।।28।।
तुलायां रुधिरे जातः कुजर्क्षे भास्करे स्थिते।
चन्द्रे मन्दारभं याते विण्मध्ये मरणं व्रजेत्।।29।।
भौमे सुखेऽस्तगेऽर्के मन्दे दशमेऽष्टमे ग्रहः कश्चित्।
भूपालकोपजनितं निधनं ब्रूयात् स्वशस्त्रदोषाद्वा।।30।।
यस्य सौरे धने सौख्ये शीतांशुश्च खमध्यगः।
भौमेऽस्तराशिसंस्थे च कृमिदोषेर्मृतिर्भवेत्।।31।।
हिबुके दशमे पापैः क्षीणेन्दौ रन्ध्ररिःफषष्ठे वा।
यात्राकाले मरणं प्रपातनादशनिदोषाद्वा।।32।।
अर्ककुजौ व्ययसंस्थौ शशिराहू सप्तमे गुरौ केन्द्रे।
जातस्य मृतिः काले प्रवासभूमौ सुरालयोद्याने।।33।।
रन्ध्रेशे मृतिभवने जलसंस्थे शत्रुरिःफभवने वा।
व्यालमृगोरगहेतुर्मृत्युः कूपे गृहेऽथवा भवति।।34।।
शिखिसहितेऽष्टमराशौ निधनेशे केन्द्रगे व्यये पापे।
लग्नेशे क्षीणबले निधनं दुर्मार्गदोषजनितं स्यात्।।35।।
विषघटिकायां जातो निधने क्रूरे विषाग्निशस्त्रैर्वा।
निधनेशे विषभागे क्रूरयुते तन्निमित्तदोषेण।।36।।
भौमार्कजौ यदि परस्परमंशयातौ
क्षेत्रेऽथवा निधनभागयुते च केन्द्रे।
तस्यावसानसमये क्षितिपालकोपा-
च्छूलादिकायुधकृतं निधनं समेति।।37।।
लग्ने शशी दिनकरे विबलेऽष्टमस्थे।
लग्नव्यये सुरगरौ सुखगे च पापे।
जातस्य हस्तनयनच्युतिदोषमृत्युः
शस्त्रेण वा निशि निषादकृतेन वा स्यात्।।38।।
निधने कुजे बुधे वा लग्नेशे सौम्यभे तदंशे वा।
दंशकसरीसृपाद्यैर्मरणं नॄणां समादिशेत्प्राज्ञः।।39।।
यदि बहुलग्रहयुक्ते हिबुके लग्नेश्वरेऽष्टमेशयुते।
बहुजनमरणावसरे निधनं जातस्य निश्चितं ब्रूयात्।।40।।
लग्नसुतरन्ध्रमानां पतियोगे यत्र कुत्र राशौ वा।
सार्धं सुतेन मरणं तथैव दारेशसंयुते दारैः।।41।।
प्रकृते दशावसाने सामान्येनैव निर्द्दिशेन्मरणम्।
दारुणदशान्तराले निधनारिष्टेन निर्दिशेन्मरणम्।।42।।
निधनेश्वरांशराशेः समानभूमौ मृतिं विजानीयात्।
स्थलजलराश्यंशवशाद्देशेऽन्तं कल्पयेत् स्वदिग्भागे।।43।।
निशिबलिराशौ लग्ने मरणं रात्रौ दिवाबले दिवसे।
ग्रहरहिते प्रोक्तफल ग्रहयुक्ते तत्फलं समादेश्यम्।।44।।
अनुदितनवांशकालप्रतिमो मोहः शुभग्रहे लग्ने।
क्षेत्रोच्चांशकयुक्ते निधनेशे पापसंयुते त्रिगुणः।।45।।
लग्नेशे जलभांशे जलराशौ चन्द्रशुक्रसंदृष्टे।
व्ययनिधनौ पापयुतौ जलमध्ये तद्बधः समादेश्यः।।46।।
लग्नेशे निधनांशे मूढे वा शत्रुगेहगे वाऽपि।
बन्धुजनरहितदेशे मरणं स्यात् प्रकृतिसम्भवे काले।।47।।
होरेश्वरांशनाथो लग्ने लग्नेश्वरेण युतदृष्टः।
जन्मेश्वरांशनाथादेवं देशान्तरे मृतिर्भवति।।48।।
जीवक्षेत्रोदये वर्गे सुरलोकं गमिष्यति।
चन्द्रशुक्रोदये क्षेत्रे पितृलोके महीयते।।49।।
सूर्यभौमोदयक्षेत्रे मर्त्यलोकमवाप्नुयात्।
केतूदये मृतो मर्त्यो रौरवादिषु तिष्ठति।।50।।
बुधोदये तथा क्षेत्रे तिर्यग्जातिषु संविशेत्।
मन्दराहूदये क्षेत्रे भूतपित्रादिषूद्भवः।।51।।
ग्रहदृष्टियोगहीने राशौ राशेः फलं समादेश्यम्।
ग्रहयुक्तदृष्टराशौ ग्रहभावफलं विनिर्देश्यम्।।52।।
भवनान्ते गुरौ लग्ने जन्तोर्मोक्षो भविष्यति।
गुरुक्षेत्रोदये सूर्ये भवनान्ते तथैव च।।53।।
जन्मादिमृत्युपर्यन्तं नराणां च शुभाशुभम्।
होराशास्त्रेषु यत्प्रोक्तं तत्सर्वमिह कीर्त्तितम्।।54।।
इति श्रीवराहमिहिरसुतश्रीपृथुयशोविरचिते होरासारे नैर्याणिकाध्यायः षड्विंशः।।